Viêm loét dạ dày là tình trạng xuất hiện những vết loét gây đau đớn ở niêm mạc dạ dày. Loét dạ dày là một loại bệnh của viêm loét dạ dày tá tràng, các vết loét ảnh hưởng đến cả dạ dày và ruột non.
Loét dạ dày xảy ra khi lớp chất nhầy bảo vệ niêm mạc của bạn bị mất dần, dẫn đến axit tiêu hóa ăn mòn các mô dạ dày, gây ra vết loét. Nguyên nhân gây ra vết loét thường là một trong hai nguyên nhân sau:
Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H.pylori).
Sử dụng lâu dài các loại thuốc chống viêm không steroid (NSAID).
Trong những năm gần đây, càng có nhiều công trình nghiên cứu chứng minh hoạt tính của gừng giúp ngăn ngừa sự hình vết loét của dạ dày. Với những đặc tính kháng khuẩn, chống oxy hóa và kháng viêm mạnh mẽ, gừng ngăn chặn hai nguyên nhân phổ biến gây ra vết loét dạ dày.
Ức chế vi khuẩn Helicobacter pylori:
Helicobacter pylori (H. pylori) là vi khuẩn đầu tiên được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế xếp vào nhóm 1 là nguyên nhân gây ung thư dạ dày ở người. Nhiễm vi khuẩn H.pylori có thể gây nên rối loạn chức năng tiêu hóa biểu hiện bằng các triệu chứng sau: đầy bụng, buồn nôn, nôn, ợ hơi, ợ chua và đau vùng thượng vị. Rối loạn chức năng tiêu hóa là một vấn đề sức khỏe phổ biến trên thế giới. Mặc dù rối loạn chức năng tiêu hóa không đe dọa đến tính mạng con người nhưng nó gây khó chịu trong quá trình sinh hoạt.
Không chỉ gây rối loạn chức năng tiêu hóa, khi nhiễm vi khuẩn H. pylori còn gây ra tình trạng loét dạ dày. Trong bộ gen của vi khuẩn H. pylori, người ta phát hiện ra rằng CagA là gen có liên quan đến các tổn thương mô học. Từ đó làm tăng nguy cơ phát triển thành viêm dạ dày nặng, viêm dạ dày thể teo, thậm chí phát triển thành ung thư biểu mô dạ dày.
Gừng còn có khả năng ức chế sự phát triển của vi khuẩn HP có mang gene CagA. Do đó, giảm thiểu tình trạng viêm loét dạ dày mãn tính, thậm chí là ung thư dạ dày. Điều này đã được các nhà khoa học đến từ các trường đại học Hoa Kỳ (năm 2013) chứng minh hợp chất gingerol và 6-shogaol ức chế sự phát triển của vi khuẩn H. Pylori.
Kết quả của một nghiên cứu lâm sàng đến từ các nhà khoa học Đại học Khoa học Y tế Iran cho thấy gừng có hiệu quả tích cực đối với 15 bệnh nhân bị rối loạn chức năng tiêu hóa có nhiễm vi khuẩn H. pylori:
Sau 4 tuần sử dụng bột gừng, tỉ lệ âm tính với vi khuẩn 53.3% có ý nghĩa thống kê.
Các triệu chứng đi kèm của rối loạn tiêu hóa cũng được cải thiện đáng kể.
Cơ chế bảo vệ dạ dày và chống lại vi khuẩn H.pylori của gừng:
Ức chế hoạt động một số enzyme đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của vi khuẩn.
Ức chế sự tiết axit dạ dày thông qua tác dụng ngăn chặn các bơm ion trong cơ thể: như bơm H+, K+, …
Tăng cường tiết chất nhầy để bảo vệ niêm mạc dạ dày khỏi tác động ăn mòn của acid.
Chống oxy hóa, chống viêm, ngăn ngừa viêm cấp tính và mãn tính do vi khuẩn H.pylori gây ra.
Giảm viêm loét do sử dụng lâu dài thuốc chống viêm không steroid (NSAID):
Thuốc chống viêm không steroid thường được sử dụng để giảm tình trạng viêm nhiễm và những vấn đề sức khỏe liên quan đến tim mạch. Việc sử dụng lâu dài những loại thuốc này sẽ tác động xấu đến sức khỏe dạ dày, đặc biệt gây ra tình trạng viêm loét. Những yếu tố như: sự tăng tiết axit dạ dày, enzyme pepsin, hàm lượng hormone prostaglandin E2 (PGE2) ở tế bào niêm mạc dạ dày, các cytokine tiền viêm,… đóng vai trò quan trọng gây ra tổn thương niêm mạc dạ dày. Ngoài ra, sự gia tăng hoạt động của NO synthase (NOS) có liên quan đến quá trình bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa và cả trong cơ chế bệnh sinh của tổn thương niêm mạc.
Trên mô hình chuột thí nghiệm, những nhà nghiên cứu Nhật Bản đã cho thấy gừng bảo vệ niêm mạc dạ dày khỏi viêm loét bằng hai cơ chế:
Giảm hoạt động của enzyme iNOS. Vì một trong những nguyên nhân mà NSAID gây tổn thương dạ dày tăng sự sản xuất NO (một phân tử tín hiệu tế bào quan trọng). Người ta đã chứng minh rằng nồng độ NO khác nhau có tác dụng hoàn toàn trái ngược nhau trong cùng một mô. Việc giải phóng quá nhiều NO từ các tế bào biểu mô dạ dày do NSAID gây ra đã được báo cáo là có tác dụng bất lợi. Do đó việc ức chế sự gia tăng biểu hiện iNOS do NSAID gây ra ở niêm mạc dạ dày dẫn đến giảm tổn thương niêm mạc dạ dày.
Giảm sự biểu hiện của các cytokine như TNF-α, IL-1β gây viêm. Vì trình trạng viêm nhiễm cũng đóng góp một phần rất quan trọng trong cơ chế bệnh sinh của viêm loét dạ dày.
Ngoài ra, căng thẳng do sinh lý và tâm lý cũng là một yếu tố được chứng minh gây loét dạ dày thông qua sự tăng tiết acid, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa. Qua mô hình thí nghiệm động vật trên chuột, gừng bảo vệ dạ dày khỏi sự viêm loét bằng cách khôi phục lại chất nhầy trong dạ dày và tăng cường biểu hiện các enzyme chống oxy hóa.
